სესხის კალკულატორი — როგორ მუშაობს
სესხის აღებამდე ყველაზე მნიშვნელოვანი ციფრი არ არის პროცენტი, რომელსაც რეკლამაში ხედავ — არამედ ის თანხა, რომელიც ყოველ თვეს ანგარიშიდან გადის. ეს კალკულატორი სწორედ ამას ითვლის: ანუიტეტური მოდელით ადგენს ფიქსირებულ ყოველთვიურ შენატანს და გიჩვენებს, სესხის მთელ სიცოცხლეში ჯამურად რამდენს იხდი პროცენტის სახით.
ანუიტეტური სესხის დროს შენატანი მუდმივია, მაგრამ მისი შიგთავსი იცვლება: პირველ თვეებში თანხის დიდი ნაწილი პროცენტზე მიდის და ძირითადი თანხა ნელა კლებულობს, ბოლო წლებში კი პირიქით. ამიტომ სესხის ვადამდე დაფარვა ადრეულ ეტაპზე ბევრად უფრო მომგებიანია, ვიდრე ბოლოს — ეს კარგად ჩანს ქვემოთ მოცემულ გრაფიკში.
გაითვალისწინე, რომ ბანკის ეფექტური საპროცენტო განაკვეთი ხშირად უფრო მაღალია, ვიდრე ნომინალური, რადგან მასში ერთჯერადი მოსაკრებლები, დაზღვევა და მომსახურების საკომისიოებიც ჯდება. თუ გინდა რეალური სურათი, ნომინალურის ნაცვლად ეფექტური განაკვეთი შეიყვანე.
რას აჩვენებს შედეგი
- ყოველთვიური შენატანი — ფიქსირებული თანხა მთელი პერიოდისთვის.
- გადახდილი პროცენტი — რამდენი გიჯდება თავად ფული.
- საერთო გადასახდელი — ძირითადი თანხა და პროცენტი ერთად.
- დაფარვის გრაფიკი — თითოეულ თვეზე რამდენი მიდის პროცენტზე და რამდენი ძირზე.
ანუიტეტური შენატანის ფორმულა
P = S · i / (1 − (1 + i)⁻ⁿ)
i = წლიური განაკვეთი / 12 / 100
n = ვადა თვეებში
S — სესხის თანხა, P — ყოველთვიური შენატანი. თუ განაკვეთი ნულია, შენატანი უბრალოდ S / n-ის ტოლია.
ხშირად დასმული კითხვები
რა განსხვავებაა ანუიტეტურ და კლებად გრაფიკს შორის?+
ანუიტეტურის დროს ყოველთვიური თანხა უცვლელია. კლებადის (დიფერენცირებულის) დროს ძირითადი თანხა ყოველთვე თანაბრად იფარება, პროცენტი კი მცირდება — ანუ პირველი შენატანები მაღალია, ბოლოები დაბალი. კლებადი გრაფიკით ჯამში ნაკლებ პროცენტს იხდი, მაგრამ თავიდან უფრო მძიმეა.
როგორ მოქმედებს ვადის გაზრდა?+
ვადის გაზრდა ამცირებს ყოველთვიურ შენატანს, მაგრამ ზრდის ჯამურ პროცენტს — ხშირად მნიშვნელოვნად. სცადე ერთი და იგივე თანხა 36 და 60 თვეზე და შეადარე „გადახდილი პროცენტის“ ველი.
შემიძლია ვადამდე დაფარვის შედეგის ნახვა?+
პირდაპირ არა, მაგრამ გრაფიკიდან ხედავ, კონკრეტულ თვეს რამდენი ძირითადი თანხა გრჩება — ეს არის სწორედ ის ნაშთი, რომელსაც ვადამდე დაფარვისას ბანკს უხდი (პლუს შესაძლო ჯარიმა).
წყაროები
გამოთვლა ეყრდნობა შემდეგ პირველწყაროებს — შეგიძლია თავად გადაამოწმო ფორმულები.
- 1საქართველოს ეროვნული ბანკი — ფინანსური განათლების პორტალი (FinEdu)სესხის პირობები, ეფექტური საპროცენტო განაკვეთი და მომხმარებლის უფლებები
- 2ანუიტეტური გადახდის ფორმულა — ფინანსური მათემატიკის კლასიკური მოდელი (present value of an annuity)P = S·i / (1 − (1+i)⁻ⁿ)